Bỏ qua

Nguyên lý chuồng bồ câu

Định nghĩa

Nguyên lý hộp (pigeonhole principle).

Nó thường dùng để chứng minh tồn tại và tìm nghiệm trong trường hợp xấu nhất.

Trường hợp đơn giản

Chia \(n+1\) vật vào \(n\) nhóm, thì ít nhất một nhóm có từ hai vật trở lên.

Định lý này khá hiển nhiên; chứng minh bằng phản chứng: nếu mỗi nhóm có nhiều nhất 1 vật thì tổng tối đa là \(1\times n\), nhưng thực tế có \(n+1\), mâu thuẫn.

Mở rộng

Chia \(n\) vật thành \(k\) nhóm, thì tồn tại một nhóm có ít nhất \(\left \lceil \dfrac{n}{k} \right \rceil\) vật.

Có thể chứng minh bằng phản chứng: nếu mỗi nhóm có ít hơn \(\left \lceil \dfrac{n}{k} \right \rceil\) vật thì tổng \(S\leq (\left \lceil \dfrac{n}{k} \right \rceil -1 ) \times k=k\left\lceil \dfrac{n}{k} \right\rceil-k < k(\dfrac{n}{k}+1)-k=n\) mâu thuẫn.

Ngoài ra, “phân chia” có thể nới lỏng thành “phủ” mà kết luận không đổi.
Cho tập \(S\), một họ con không rỗng \(\{A_1,A_2\ldots A_k\}\)

  • Nếu \(\bigcup_{i=1}^k A_i\) thì gọi là một phủ (cover) của \(S\)
  • Nếu một phủ còn thỏa \(i\neq j\to A_i\cap A_j=\varnothing\) thì gọi là một phân hoạch (partition) của \(S\).

Nguyên lý hộp có thể phát biểu: với một phủ \(\{A_1,A_2\ldots A_k\}\) của \(S\) luôn có ít nhất một tập \(A_i\) sao cho \(\left\vert A_i \right\vert \geq \left\lceil \dfrac{\left\vert S \right\vert}{k} \right\rceil\).

Tài liệu tham khảo